Η Έδρα UNESCO στο ΑΠΘ με αντικείμενο την Εκπαίδευση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου, τη Δημοκρατία και την Ειρήνη ιδρύθηκε το 1997 με Συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της UNESCO (Διευθυντής: F. Mayor) και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Πρύτανης: Α. Μάντης). Η Έδρα UNESCO εντάσσεται στο Πρόγραμμα UNITWIN/UNESCO Chairs της UNESCO και αποτελεί μέρος:

  • του Σχεδίου της UNESCO για την "Εισαγωγή της Εκπαίδευσης για την Ειρήνη και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση"
  • των δράσεων της UNESCO για τη δημιουργία ενός Πολιτισμού Ειρήνης

Σήμερα υπάρχουν 768 Έδρες UNESCO και 46 Δίκτυα UNITWIN της UNESCO παγκοσμίως. Από αυτές, 71 Έδρες αναφέρονται στα αντικείμενα "Ανθρώπινα Δικαιώματα", "Δημοκρατία", Ειρήνη".

H Έδρα UNESCO συνδέει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με διεθνείς διακυβερνητικούς Οργανισμούς (UNESCO, UNICEF, κ.ά.), με το Παγκόσμιο Δίκτυο των 768 Εδρών UNESCO  (σε 114 κράτη) και με τα 46 Δίκτυα UNITWIN της UNESCO, με το Δίκτυο EIUC - Global Campus of Human Rights των 41 Α.Ε.Ι. από όλη την Ευρώπη (συνδιοργάνωση Ευρωπαϊκού Μεταπτυχιακού Προγράμματος στα Δικαιώματα του Aνθρώπου και τον Εκδημοκρατισμό) και με πολλές διεθνείς και ελληνικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.

Η Έδρα UNESCO του ΑΠΘ είναι η μόνη σχετική σε Ελληνικό Πανεπιστήμιο και μια από τις ελάχιστες υπάρχουσες σε Πανεπιστήμια της Μεσογείου.

Η Έδρα UNESCO του ΑΠΘ είναι η εξέλιξη και θεσμοθέτηση των ακόλουθων προγραμμάτων:

1. Διατμηματικού Διεπιστημονικού Προγράμματος Εκπαίδευσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και την Ειρήνη, με τίτλο "Σύγχρονα Παγκόσμια Προβλήματα και η Ευθύνη του Επιστήμονα" το οποίο άρχισε στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ το ακαδημαϊκό έτος 1993-94 (εισηγήτρια του Προγράμματος: Καθηγήτρια Τμ. Ψυχολογίας Δήμητρα Παπαδοπούλου). Αυτό το Πρόγραμμα αποτελεί, επίσης, την εξέλιξη Προγράμματος Εκπαίδευσης για την Ειρήνη που άρχισε στο ίδιο Τμήμα το 1986, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, με κύριο ερευνητικό πρόγραμμα "Τα Σχολικά Βιβλία στη χώρα μας και η Εκπαίδευση για την Ειρήνη".

Σε αυτό το διατμηματικό διεπιστημονικό Πρόγραμμα διδάσκουν καθηγητές από όλα τα Τμήματα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και άλλων Α.Ε.Ι. της χώρας και σε αυτό έχουν διδάξει επίσης εκπρόσωποι Διεθνών Οργανισμών και ΜΚΟ. Το ακροατήριο αποτελούν φοιτητές από όλα τα Τμήματα του ΑΠΘ, τα οποία παρέχουν στους φοιτητές τους τη δυνατότητα μαθημάτων ελεύθερης επιλογής.

2. Των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης για την Ειρήνη, ελληνικής μη κυβερνητικής οργάνωσης, με έδρα τη Θεσσαλονίκη (έτος ίδρυσης: 1986, εισηγήτρια και υπεύθυνη του Προγράμματος ήταν η Καθηγήτρια Δήμητρα Παπαδοπούλου).

 

 

Η Έδρα UNESCO του ΑΠΘ διευθύνεται από την Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ Δέσποινα Κλαβανίδου.